vind educatief lesmateriaal voor basis- en voortgezetonderwijs
gepubliceerd op: 07/02/2012

Erfgoed

  • Fries Museum, Leeuwarden
    • leskist Terpen in Friesland (groep 6 t/m8).
    • leskist Een koffer vol scherven (groep 7/8).
  •  Fries Scheepvaartmuseum, Sneek
    • leskist Onder je Voeten (groep 6 t/m 8). Extra optie: met een metaaldetector zoeken naar bodemschatten in Sneek en Heeg. Neem voor meer informatie contact op met het museum.
  • Tresoar, Leeuwarden
    • Archeologie voor kleuters. Draaiboek om zelf een archeologieproject voor groep 1-2 op te zetten. Naar keuze met bezoek van een archeoloog in de klas en bezoek aan een museum. Eenvoudig uit te breiden tot een schoolbreed project. Gratis te bestellen via: a.sinnige@keunstwurk.nl
  • Historisch Centrum Leeuwarden
    • lesproject met jeugdroman, lesmateriaal en bezoek van een archeoloog in de klas (groep 5 t/m 8). Beschikbaar vanaf maart 2011. Neem voor meer informatie contact op met het HCL.
  • Hunebedcentrum, Borger
    •  De wereld van Oek (groep 4/5). Leef mee met Oek en leer alles over hunebedden en de mensen die ze bouwden. 
  • Musea met een archeologische (deel-)collectie
    • Ameland,  Landbouw en Juttersmuseum Swartwoude, Buren. Neem voor informatie contact op met het museum.
    • Ameland, Cultuur-Historisch Museum Sorgdrager, Hollum. Neem voor informatie contact op met het museum.
    • Bears, Uniastate. Vondsten van het terrein van de oude state. Neem voor informatie contact op met het museum.
    • Buitenpost, IJstijdenmuseum. Fossielen, stenen en gereedschap uit de steentijd. Neem voor informatie contact op met het museum.
    • Burgum, Streekmuseum en volkssterrenwacht. Vondsten uit Burgum en omgeving: botten, Steentijdgereedschap, trechterbekers, Romeinse munten en nog veel meer. Neem voor informatie contact op met het museum.
    • Dokkum, Museum Het Admiraliteitshuis. Middeleeuwse vondsten uit Dokkum en omgeving. Na het bezoek krijgt de klas een paar bodemvondsten mee naar school. Neem voor informatie contact op met het museum.
    • Drachten, Museum Smallingerland. Vondsten uit de prehistorie en de middeleeuwen. Neem voor informatie contact op met het museum.
    • Jelsum, Dekemastate. Neem voor informatie contact op met de state.
    • Kollum, Museum Mr. Andreae. Kleine collectie met o.a. stenen bijlen en echte mammoetkiezen. Neem voor informatie contact op met het museum.
    • Texel, Maritiem en Juttersmuseum. Scheepskanonnen en scheepsraad. Neem voor informatie contact op met het museum.
    • Vlieland, Museum Tromp's Huys. Neem voor informatie contact op met het museum.
    • Warga, Museum Ald Slot.  Vuurstenen werktuigen uit de Steentijd, Romeins geld en aardewerk, speelgoed uit de middeleeuwen. Een archeoloog legt uit wat het voor voorwerpen zijn en hoe ze gemaakt werden.  Neem voor informatie contact op met het museum.
  • Archeoloog in de klas (groep 1 t/m 8). De onderstaande(amateur-)archeologen komen graag bij u in de klas vertellen over hun vak. Zij nemen gereedschap en vondsten mee. Sommigen laten kinderen met een metaaldetector naar schatten zoeken in de zandbak. 

Media

  • Omrop Fryslân,  filmpje over Hegebeintum en de terpen in Friesland. Het derde venster uit de Friese Canon.
  • Filmpjes (bovenbouw)
    • Opgraven - de kraanmachinist legt uit hoe hij ‘vlakken’ afgraaft, de archeoloog laat zien hoe je met een grondboor speurt naar archeologisch interessante plekken, de houtspecialist vertelt hoe je kunt ziet hoe oud een stuk hout is, de onderwater-archeoloog aan het werk en nog veel meer.
    • Archeoloog Johan Nicolay vertelt hoe we in een ver verleden leefden in Friesland.
    • Achlum - de opgraving van de terp van Achlum.
    • Harlingen - 2008 werd de St. Michaël basisschool in Harlingen afgebroken. Voordat er een nieuwe school gebouwd werd, doken archeologen en vrijwilligers de grond in.
    • Wergae - archeologen zoeken bij de terp van Wergea naar sporen uit de late en Romeinse IJzertijd.
    • Wijnaldum - een bijzondere vondst: een piepklein stukje van de beroemde mantelspeld.

 Kunst

  • Gea Koopman
    • 'De schatten van....' gaat over locale geschiedenis en het werk van een archeoloog. Leerlingen zelf graven, schatten zoeken en dateren.Ze maken een compositie met hun vondsten en maken daarvan een fotografische afdruk.
    • 'Er was eens...' gaat over verdwenen erfgoed. Met oude afbeeldingen en de eigen fantasie maken de kinderen een tekening van het gebouw. Dat wordt vervolgens digitaal verwerkt in een foto van de locatie waar het gebouw ooit stond. Neem voor informatie contact op met Gea.
  • Gonda Jonker komt in de klas een operalied laten horen a.d.h.v. het verhaal van Oek. Samen met de kinderen maakt ze een lied over het leven in de hunebeddentijd. 
  • Stefan de Keijser Onder leiding van Stefan schilderen kinderen samen een panorama van 1,5 x 10 meter vol middeleeuwse terpen, stinzen en boerderijen die samen een landschap vol verhalen vormen. Stefan is BIKker en heeft ruime ervaring met schoolprojecten.

  • Karen Versloot is pottenbakster en maakt samen met kinderen replica's van kogelpotten en ander historisch vaatwerk. Maar net zo gemakkelijk bouwt ze samen met de kinderen een oude stad van klei.

  • Anki van de kamp is beeldend kunstenares. Ze werkt graag met allerlei bodemvondsten en heeft ervaring met het werken met kinderen. Voor mogelijkheden in de klas kunt u contact met haar opnemen.

  • Violeta Damen-Sverdioliene geeft workshops leerbewerken waarin kinderen replica's van middeleeuwse schoenen, buidels en andere attributen maken.

  • Rozemarijn Tromp en Jaap van Meeuwen bedenken samen met de klas hoe een Fries terpdorp er vroeger uit zag. Het dorp wordt in het klein gebouwd en gefilmd. Op het animatiefilmpje zie je gebouwen en mensen verschijnen en verdwijnen. Neem voor informatie contact op met Rozemarijn.

    •  

     

 Literatuur

Landelijke info

Er zijn voor kinderen én onderwijzers op het Internet veel interessante sites over archeologie te vinden. Bijvoorbeeld:

  • archeologie.startpagina.nl is de startpagina voor het zoeken van sites over archeologie

  • Het grote bouwwerk biedt digitaal lesmateriaal over hunebedden bij het prentenboek van Rian Visser (vanaf groep 4). 

  • www.museumkennis.nl  Klik op het blokje ‘opgraven’. Wat is archeologie, hoe graaf je iets op, hoe vind je een dino, geschiedenis van de archeologie in Nederland. Met de mogelijkheid om vragen te stellen aan experts (groep 7-8).

  • www.archeos.nl  is een leuke website voor kinderen (groep 6-8) én voor leerkrachten. Die vinden er o.a. een docentenhandleiding met suggesties voor het gebruik van de website in de les.

  • schatgravers.rmo.nl is speciaal voor kinderen. Plaatjes en leuke weetjes over archeologie, mummies en hiëroglyfen. Schrijf bijvoorbeeld je eigen naam in hiëroglyfen (groep 7-8).